Artikelen

Inleiding

In het weekend van vrijdag 27 november t/m zondag 29 november 2009 organiseert de Onafhankelijke Defensie Bond (ODB) in samenwerking met de reisorganisatie Slagveldreizen.nl een excursie naar de slagvelden in de Belgische en Franse Ardennen.
De Ardennen: een 'Noodlottig landschap'
De Duitse overwinning bij Sedan en de daarop volgende vrede van 1871 waarbij Frankrijk werd vernederd en Elzas-Lotharingen moest afstaan, droeg op termijn bij tot nog twee andere Frans-Duitse gewapende conflicten die onderdeel waren van de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Van Sedan 1870 kan dus met enig recht worden gezegd dat daarbij de kiem werd gelegd voor de vernietigende Duitse nederlaag in 1945, ondanks het spectaculaire maar kortstondige succes van de Wehrmacht in de meidagen van 1940. De Belgische Ardennen waren ook het toneel van het laatste wanhopige Duitse offensief aan het westelijk front in december 1944. De Ardennen en Sedan kunnen met recht een 'noodlottig landschap' worden genoemd, dat in diverse Frans-Duitse oorlogen een zeer belangrijke rol heeft gespeeld, met voor beide landen doorgaans rampzalige gevolgen.
Door de plekken te bezoeken waar deze oorlogen zich hebben afgespeeld, krijgen we een betere indruk van wat daar is gebeurd, maar vooral ook van de vaak verstrekkende gevolgen voor burgers en soldaten.

Dag 1. Sedan. De Frans-Duitse oorlog van 1870-1871
De Noord-Franse stad Sedan, niet ver van de Belgische grens, is in de geschiedenis vooral bekend geworden door de klinkende overwinning die een coalitie van Duitse legers onder leiding van de chef van de Pruisische generale staf Helmuth von Moltke daar op 2 september 1870 behaalde. Een Frans leger waarbij zich ook keizer Napoleon III bevond, werd bij Sedan omsingeld. De keizer restte weinig anders dan zich met zijn leger persoonlijk over te geven. Zijn rijk overleefde die schande niet en hijzelf verdween voorgoed van het wereldtoneel. De nederlaag bij Sedan was voor Frankrijk een nationaal trauma, dat nog vergroot werd door het feit dat het nieuwe Duitse keizerrijk in januari 1871 in de Spiegelzaal van Versailles werd uitgeroepen. In Duitsland werd de overwinning ten tijde van het keizerrijk elk jaar op 2 september, 'Sedanstag', herdacht. Ook nu nog hebben Berlijn en Hamburg en waarschijnlijk veel andere Duitse steden een 'Sedanstrasse'.

Op deze vrijdag bezoeken we het museum 'La Dernière Cartouche' en het Ossuaire de Bazeille. Bij Bazeilles, ten zuidoosten van Sedan, vonden op 1 september 1870 zware gevechten plaats tussen Franse en Beierse troepen. Een huis dat door Fransen hardnekkig 'tot de laatste patroon' werd verdedigd, werd na de slag als museum ingericht. In het Ossuaire zijn de stoffelijke resten van gesneuvelde Franse soldaten ondergebracht.
Overnachting en diner in hotel Sedan.

Dag 2. De slag bij Verdun tijden de Eerste Wereldoorlog
De slag bij Verdun geldt als een van de grootste uit de wereldgeschiedenis. Hij woedde van 21 februari 1916 tot 19 december 1916 en eiste naar schatting meer dan 700.000 doden, gewonden en vermisten op een slagveld nauwelijks groter dan tien bij tien kilometer.
Op zaterdag rijden we over de Voie Sacrée, de levensader die Verdun in 1916 in leven hield en bezoeken we het Fort Douaumont.
De Franse schrijver Maurice Barrès gaf de naam 'Voie Sacrée' (heilige weg), aan deze route waarlangs het Franse leger met grote moeite en onder regelmatige beschietingen werd bevoorraad.
De naam komt van 'via sacra', enerzijds de klassieke benaming van de weg waarlangs de zegevierende Romeinse generaals in de oudheid een triomftocht mochten houden en anderzijds de antieke benaming van de weg waarlangs de offerdieren in de oudheid naar het altaar werden gevoerd.
Tijdens de slag bij Verdun zijn in totaal twee miljoen Franse soldaten over deze weg naar het front gebracht, samen met meer dan 1.000.000 ton munitie. Voor rond 400.000 Fransen was de 'Voie Sacrée' ook een weg naar de dood. Of deze opoffering ook geleid heeft tot de uiteindelijke overwinning is natuurlijk de vraag.

We bezoeken het Ossuarium van Verdun. Daar bevinden zich de resten van ongeveer 130.000 omgekomen vermiste Franse en Duitse soldaten. We zien een film over de slag en beklimmen de 46 meter hoge toren voor een uitzicht over het vroegere slagveld.
Overnachting en diner in hotel Verdun.

Dag 3. Het Ardennenoffensief, december 1944
We bezoeken Bastogne waar de Duitse generaal Heinz Kokott de Amerikaanse bevelhebber, generaal McAuliffe, opriep tot de overgave en als antwoord kreeg: 'Nuts', wat in hedendaags Nederlands zoiets als 'Val dood' betekent. Vervolgens bezoeken we een klein museum in Stoumont-La Gleize. We doen ook Malmédy aan waar een SS-eenheid Amerikaanse krijgsgevangenen en Belgische burgers executeerde. Na de oorlog werd de SS-officier Joachim Peiper voor die misdaad in eerste instantie ter dood veroordeeld, maar het vonnis werd later omgezet in levenslang. Uiteindelijk heeft Peiper elf jaar gevangen gezeten.

Tijdens de routes zullen we onderweg regelmatig even stoppen bij belangrijke militair-historische lokaties.
Indien het weer het toelaat zullen we onze lunchpakketten op dag 1 en 2 in de buitenlucht tijdens deze stops soldaat maken.

Op zondag is er een afscheidslunch in een eetgelegenheid tussen Bastogne en Maastricht.

Aankomst Maastricht CS: 18.30 uur

Luchtmachtdagen 2009

Op 19 en 20 juni worden op het terrein van vliegbasis Volkel de Luchtmachtdagen 2009, gehouden. Van 09.00 tot 17.00 uur kunnen bezoekers met eigen ogen aanschouwen welke activiteiten er zoal door de Koninklijke Luchtmacht wereldwijd worden ontplooid. De ODB is hier vanzelfsprekend vertegenwoordigd. In onze stand kunt u informatie krijgen over de ODB. Onze vrijwilligers staan u graag te woord. Bij onze stand kunt u ook protest formulieren invullen n.a.v. de verhoging van de Paresto prijzen. Voor nieuwe leden hebben wij een aardige attentie.

Erik Jurriëns
voorzitter